Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Thạc sĩ, Bác sĩ Đặng Huy Toàn - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Nha Trang. Mày đay là bệnh lý về da thường gặp, gây ra bởi nhiều nguyên nhân. Chẩn đoán và điều trị mày đay sớm sẽ giúp giảm các triệu chứng khó Điều trị cường giáp: a. Nội khoa: - Mạch, cân nặng, đo vòng cổ. - FT4, T3 mỗi 2 - 4 tháng, khi bình giáp mỗi 4 - 6 tháng 1 lần. - Nếu bệnh nhân diễn tiến nhanh đến suy giáp, có thể cần đến hormon giáp 1 thời gian hoặc chỉ giảm liều thuốc kháng giáp. • Liều dùng: Propranolol Thuốc bổ gan dưỡng huyết. – Thành phần: Sài hồ nam, xích đồng đỏ, cà gai, lá chanh, ngải cứu…. – Công dụng: Cải thiện chức năng gan, giải nhiệt, giải độc, dưỡng huyết, tăng cường sức đề kháng. Bài thuốc Đỗ Minh Đường – Khắc tinh của bệnh mề đay. Bài KH mẩn ngứa , mề đay, kém gan thận chia sẻ kết quả sau ít tuần sử dụng ĐTHT Sữa Non | Nutrilive V99 Hỏi đáp Bệnh Lý Cơ Xương Khớp cùng BS Viện Việt Đức Bài viết Ngứa lông mày: Dấu hiệu cảnh báo nhiều căn bệnh thuộc chủ đề về Giải Mã thời gian này đang được rất nhiều bạn quan tâm đúng không nào !! Hôm nay, Hãy cùng Hưng Thịnh Reals tìm hiểu Ngứa lông mày: Dấu hiệu cảnh báo nhiều căn bệnh trong bài viết hôm nay nhé ! Giới thiệu đại lý xe máy Piaggio Hà Giang . Đại lý xe máy Piaggio Hà Giang nằm trong chuỗi cung ứng các sản phẩm, dịch vụ chính hãng của Piaggio Motor Việt Nam như: Showroom trưng bày sản phẩm, Cung cấp phụ tùng chính hãng, Sửa chữa bảo dưỡng với các kỹ thuật viên được đào tạo đạt chứng chỉ tay nghề cao về Bài thuốc đông y dùng lá khế chữa bệnh mề đay. Thầy thuốc Đông y chia sẻ, lá khế có tác dụng giải độc, chống viêm và thanh nhiệt cơ thể rất hiệu quả do đó, người bệnh có thể thực thực hiện chữa bệnh mề đay bằng lá khế như sau. Chuẩn bị nguyên liệu: Để Tạo thuốc chữa bệnh mề đay: Bệnh nhẹ thế nào thì ước chừng lượng cây đơn lá đỏ vừa đủ. Cây thuốc này mua về phơi cho héo bớt rồi sao vàng. Cắt nhỏ thuốc ra chia thành nhiều thang để tiện cho lần dùng sau. Mỗi thang cần 40g thuốc. Vay Tiền Nhanh Chỉ Cần Cmnd. Bài giảng Mề đay chẩn đoán và điều trị bao gồm những thông tin tổng quan về mề đay; lâm sàng mề đay; triệu chứng mề đay; sinh bệnh học mề đay; xét nghiệm mề đay; cách điều trị mề đay. Mời các bạn tham khảo bài giảng để nắm bắt rõ hơn những nội dung này, bài giảng dành cho các bạn chuyên ngành Y và những ngành có liên quan. MỀ ĐAY CHẨN ĐÓAN VÀ ĐIỀU TRỊ Hinh ảnh và tư liệu được tổng hợp từ các tác giả Alexander Kapp, Fitzpatrick, Clive EH Gratan, TTT Mai ĐẠI CƯƠNG Thường gặp, bất cứ tuổi nào, 20% dân số bị ít nhất 1 lần. Tăng / viêm da cơ địa. Hai dạng cấp và mãn. Đa số cấp. Mề đay cấp. Vài giờ- vài tuần dưới 6 tuần. Trẻ em và người lớn trẻ. Phù mạch. Nguyên nhân xác định đa số Phù mạch xảy ra cùng với mề đay >50%. Có thể 1 mình. Phù mạch phù nặng, bất thình lình ở lớp bì sâu, mô dưới da, dưới niêm mạc, kéo dài đến 3 ngày,++, đau >ngứa. Vị trí bất cứ chỗ nào, gặp nhiều mi mắt, môi, bộ phận sinh dục, thanh hầu, hạ hầu cuộc sống bị đe dọa MĐ trẻ em Nguyên nhân quan trọng thức ăn. Thức ăn 62%. Thuốc 22%. MĐvật lý 8%. MĐ tiếp xúc8% MỀ ĐAY MÃN TÍNH Hơn 6 tuần Người lớn bị nhiều hơn, Nữ> nam 2 Ảnh hưởng đến chât lượng cuộc sống ngứa++, rối loạn giấc ngủ, tâm lý xã hội. Hơ hấp, dạ dày-ruột ít bị. Phù mạch 50% cas Nguyên nhân không rõ mề đay mãn tính vô căn CIU Chia làm 2 . MỀ ĐAY CHẨN ĐÓAN VÀ ĐIỀU TRỊ Hinh ảnh và tư liệu được tổng hợp từ các tác giả Alexander Kapp, Fitzpatrick, Clive EH Gratan, TTT Mai ĐẠI CƯƠNG Thường gặp, bất cứ tuổi nào, 20% dân số bị ít nhất 1 lần. Tăng / viêm da cơ địa. Hai dạng cấp và mãn. Đa số cấp. Mề đay cấp. Vài giờ- vài tuần dưới 6 tuần. Trẻ em và người lớn trẻ. Phù mạch. Nguyên nhân xác định đa số Phù mạch xảy ra cùng với mề đay >50%. Có thể 1 mình. Phù mạch phù nặng, bất thình lình ở lớp bì sâu, mô dưới da, dưới niêm mạc, kéo dài đến 3 ngày,++, đau >ngứa. Vị trí bất cứ chỗ nào, gặp nhiều mi mắt, môi, bộ phận sinh dục, thanh hầu, hạ hầu cuộc sống bị đe dọa MĐ trẻ em Nguyên nhân quan trọng thức ăn. Thức ăn 62%. Thuốc 22%. MĐvật lý 8%. MĐ tiếp xúc8% MỀ ĐAY MÃN TÍNH Hơn 6 tuần Người lớn bị nhiều hơn, Nữ> nam 2 Ảnh hưởng đến chât lượng cuộc sống ngứa++, rối loạn giấc ngủ, tâm lý xã hội. Hơ hấp, dạ dày-ruột ít bị. Phù mạch 50% cas Nguyên nhân không rõ mề đay mãn tính vô căn CIU Chia làm 2 nhóm + Mề đay tự miễn. + Mề đay mãn tính vô căn CIU LÂM SÀNG Sẩn phù, 2-4mm mảng lớn bao phủ cánh tay Tròn, bầu dục dính đa cung, bờ không đều. Màu sắc đỏ, trắng, bờ đỏ, phần còn lại trắng. Phần nông màu thay đổi. Phần sâu đồng nhất. Chung quanh quầng màu hồng Mảng sâu khối dịch vào bì, mô dưới da phù mạch. Vị trí bất cứ vùng da môi, thanh quản khàn giọng, đau hong, niêm mạc dạ dày-ruột đau bụng. Bóng nước ,ban xuất huyết vùng da phù nề TRIỆU CHỨNG Ngứa thay đổi cường độ, ST lan rộng giảm ngứa?. MĐ sâu angioadema ít ngứa hơn Đầu tận cùng thần kinh cảm giác ít hơn SINH BỆNH HỌC histamin Chất trung gian quan trọng nhất. Sản xuất , lưu trữ / TB bón Mast cell . Nhiều cơ chế về phóng thích Histamin qua thụ thể bề mặt/TB bón. Kích thích vật lý, hóa học, miễn dịch , không miễn dịch tác động lên sự phóng hạt của tb bón và phóng thích Histamin vào mô chung quanh và hệ thống tuần hoàn THỤ THỂ H1 Được kích thích bởi histamin gây phản xạ trục, dãn mạch, ngứa. . Nhiều người cho rằng bệnh mề đay hay còn gọi là mày đay có thể lây thông qua tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh, hoặc lây qua đường không khí Vậy đâu mới là nguyên nhân chính xác gây ra bệnh mề đay? Hãy cùng Doctor có sẵn tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây. Tóm tắt nội dung1 Bệnh mề đay là gì? Các triệu chứng của bệnh mề đay2 Bệnh mề đay có lây không?3 Những phương pháp điều trị mề đay hiệu Phương pháp chữa mề đay tại Điều trị mề đay bằng Thuốc trị mề đay không kê Thuốc kháng histamin thế hệ Thuốc kháng histamine thế hệ Thuốc trị mề đay có kê Corticosteroid Prednisone Dapsone Aczone Thuốc đối kháng thụ thể Omalizumab4 Bác sĩ Da liễu có thể điều trị cho bạn Nổi mề đay hay mày đay là một tình trạng phát ban trên cơ thể, gặp ở mọi lứa tuổi. Mề đay là kết quả của chuỗi phản ứng phức tạp giải phóng histamin và các hoá chất trung gian gây viêm. Có nhiều nguyên nhân gây ra mề đay, chẳng hạn như tình trạng dị ứng thức ăn, thuốc men, côn trùng cắn hoặc đốt, ánh sáng mặt trời, nhiệt độ lạnh, nhiễm trùng Các triệu chứng phổ biến của bệnh mề đay bao gồm Các sẩn, mảng hồng ban hoặc màu trắng, phù nề, giới hạn rõ. Kích thước và hình dạng thay đổi , tròn hay bầu dục họp lại thành hình đa cung.. Có thể có bóng nước, xuất huyết, tróc vảy Ngứa nhiều hay ít, thay đổi tuỳ từng bệnh nhân. Mề đay là bệnh ngoài da, có khả nằng xuất hiện ở mọi đối tượng Có hai loại mề đay – tồn tại trong thời gian ngắn cấp tính và lâu dài mãn tính. Thông thường mề đay không đe dọa đến tính mạng, tuy nhiên nếu bạn bị sưng tấy trong cổ họng hoặc bất kỳ triệu chứng hạn chế hô hấp nào khác, đó là một báo động đỏ bạn cần phải được cấp cứu ngay lập tức. Bệnh mề đay có lây không? Mề đay tuy có thể tái phát nhiều lần ở các bệnh nhân nhưng không phải là bệnh truyền nhiễm, không thể lây từ người này sang người khác. Trong trường hợp có nhiều người trong một gia đình cùng mắc bệnh mề đay, có thể liên quan đến yếu tố di truyền hoặc do cùng sống trong một môi trường có các yếu tố gây dị ứng Nổi mề đay hay mày đay là một tình trạng phát ban trên cơ thể, gây ra những vết đỏ, ngứa, phồng da hoặc phù Những phương pháp điều trị mề đay hiệu quả Phương pháp chữa mề đay tại nhà Dưới đây là một số cách để làm dịu làn da khi bị mẩn ngứa do mề đay mà bạn có thể thực hiện tại nhà Chườm lạnh Bạn có thể bọc một ít đá vào khăn và chườm lên vùng bị ảnh hưởng trong tối đa 10 phút. Lặp lại khi cần thiết trong suốt cả ngày. Tắm bằng dung dịch có chất chống ngứa Bột yến mạch đặc biệt dưới dạng gel để tắm hoặc muối nở là những thành phần bạn có thể thêm vào bồn tắm để giúp giảm ngứa da. Tránh một số sản phẩm có thể gây kích ứng da Một số loại xà phòng có thể làm khô da và gây ngứa nhiều hơn khi bạn bị nổi mề đay. Hãy đảm bảo rằng bạn sử dụng loại xà phòng dành cho da nhạy cảm và tránh sử dụng những loại kem dưỡng ẩm gây kích ứng. Giữ không khí mát mẻ Nhiệt độ cao có thể làm cho tình trạng ngứa ngáy trở nên tồi tệ hơn. Nên ưu tiên mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát và giữ cho nhiệt độ trong nhà mát mẻ, dễ chịu, tránh ngồi dưới ánh nắng trực tiếp. Tránh các tác nhân gây dị ứng hoặc kích thích dị ứng Một số tác nhân gây dị ứng mà bạn có thể đề phòng được là phấn hoa, khói thuốc lá, thức ắn, những thuốc có thể gây mề đay như aspirin, codeine…. Chườm lạnh giúp giảm ngứa do mề đay gây ra Điều trị mề đay bằng thuốc Thuốc trị mề đay không kê đơn Nếu các biện pháp tự nhiên tại nhà không đủ để giúp bạn điều trị nổi mề đay, bạn nên thử các phương pháp trị mề đay bằng thuốc không kê đơn thuốc bôi giảm ngứa hoặc kháng histamin Thuốc kháng histamin thế hệ 1 Thuốc kháng histamine thế hệ 1 thường gặp như Diphenhydramine và Chlorpheniramine có tác dụng làm giảm các phản ứng dị ứng trong cơ thể bệnh nhân. Tuy nhiên, nhóm thuốc này có các tác dụng phụ như buồn ngủ, khô miệng, nhịp tim nhanh.. do đó hiện nay ít được sử dụng. Điều trị mề đay bằng thuốc không kê đơn Thuốc kháng histamine thế hệ 2 Những loại thuốc kháng histamine khắc phục được những nhược điểm của thuốc kháng histamine thế hệ 1, do đó thuốc được sử dụng rộng rãi hơn. Tuy nhiên, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn về loại thuốc, liều lượng và thời gian sử dụng thuốc để đạt hiệu quả điều trị cũng như tránh các tác dụng phụ không mong muốn. Thuốc trị mề đay có kê đơn Nếu chứng nổi mề đay của bạn trở nên nghiêm trọng hoặc mãn tính, bạn có thể cần dùng thuốc theo toa. Các lựa chọn kê đơn phổ biến bao gồm Corticosteroid Prednisone Corticosteroid được dùng bằng đường uống để điều trị các trường hợp cấp tính, diễn tiến nặng hoặc mề đay mạn tính không đáp ứng với thuốc kháng histamine. Bạn chỉ nên sử dụng theo chỉ định của bác sĩ. Corticosteroid có thể có tác dụng phụ, đặc biệt nếu dùng trong thời gian dài. Các tác dụng phụ có thể bao gồm Huyết áp cao. Hạ kali máu. Da sưng tấy, chấm xuất huyết. Rối loạn chuyển hoá đường. Sử dụng lâu dài có thể dẫn đến Bệnh đục thủy tinh thể, glaucoma. Lượng đường trong máu cao. Giảm giải phóng hormone từ tuyến thượng thận, có thể đẫn dến suy tuyến thượng thận. Phản ứng miễn dịch kém với các tác nhân gây bệnh khiến bạn có thể dễ bị nhiễm trùng hơn. Da mỏng. Loãng xương. Để giảm tác dụng phụ, hãy dùng corticosteroid đường uống với liều lượng thấp hơn và chuyển sang các loại kem có corticosteroid với sự giám sát của bác sĩ. Dapsone Aczone Thuốc kháng sinh Dapsone có dạng thuốc uống, giúp điều trị nổi mề đay hoặc các tình trạng da khác do nhiễm vi khuẩn. Điều trị mề đay bằng thuốc kê đơn của bác sĩ Thuốc đối kháng thụ thể leukotriene Phương pháp điều trị này được thực hiện bằng đường uống. Những loại thuốc này chỉ nên được sử dụng sau khi điều trị bằng steroid và thuốc kháng histamine không thành công. Các tác dụng phụ thường gặp là nhức đầu, khó chịu ở dạ dày, ho và sốt nhẹ. Omalizumab Omalizumab là loại thuốc được tiêm dưới da và thường được chỉ định nếu tình trạng nổi mề đay của bạn đã kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm. Các tác dụng phụ thường gặp là nhức đầu, chóng mặt, đau tai trong và các triệu chứng giống cảm lạnh. Điều quan trọng khi sử dụng các thuốc kê đơn điều trị mề đay là bạn cần tuân thủ tuyệt đối sự hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ về liều lượng và thời gian sử dụng thuốc để đạt hiệu quả điều trị cũng như tránh các tác dụng phụ của thuốc. Nổi mề đay thông thường có thể tự khỏi sau một vài ngày, tuy nhiên nếu các triệu chứng của bạn xấu đi hoặc kéo dài hơn, bạn nên tìm đến bác sĩ da liễu để có thể xác định nguyên nhân và có biện pháp phù hợp giúp giảm các triệu chứng. Hiểu được nguyên nhân gây ra nổi mề đay là chìa khóa để ngăn ngừa các đợt bùng phát trong tương lai. Bác sĩ Da liễu có thể điều trị cho bạn BS. Lê Đức Thọ là một vị bác sĩ kỳ cựu với hơn 35 năm kinh nghiệm trong việc khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý chuyên khoa Da liễu. Bác sĩ Lê Đức Thọ đã từng đảm nhận nhiều vị trí quan trọng tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn và Bệnh viện Quốc tế City. BSCKI. Nguyễn Thị Phương Trang tốt nghiệp trường ại Học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch và đã hoàn thành nhiều chứng chỉ Da liễu uy tín khác. Bác sĩ Phương Trang đã có 8 năm kinh nghiệm tư vấn, điều trị cho những vấn đề nghiêm trọng và phức tạp về da liễu và hiện đang công tác tại Viện Thẩm Mỹ Oracle Vietnam. Bài viết được tham khảo từ bác sĩ và các nguồn tư liệu đáng tin cậy trong và ngoài nước. Tuy nhiên, Docosan Team khuyến khích bệnh nhân hãy tìm và đặt lịch khám với bác sĩ có chuyên môn để điều trị. Để được tư vấn trực tiếp, bạn đọc vui lòng liên hệ hotline 1900 638 082 hoặc CHAT để được hướng dẫn đặt hẹn. BỆNH MỀ ĐAY LÀ GÌ? Mề đay là một dạng phản ứng viêm của da, với sự xuất hiện của chất hóa học trung gian chính là histamine. Dấu hiệu ban đầu của căn bệnh mề đay là xuất hiện những vùng da sần đỏ, ngứa ngáy và khó chịu. Dù dấu hiệu rõ ràng là thế, nhưng nguyên nhân gây ra bệnh lại rất khó tìm ra, bởi những yếu tố này khác nhau trên mỗi người bệnh. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH Mề đay có xuất hiện có rất nhiều nguyên nhân, chủ yếu là do tác động bên ngoài - Do dị ứng thức ăn; - Do dị ứng thuốc; - Do côn trùng cắn; - Do dị ứng với hóa mỹ phẩm; - Do tâm lí; - Do di truyền. CÁC DẠNG MỀ ĐAY Bệnh mề đay được chia làm nhiều dạng và có biểu hiện khác nhau. Một số dạng mề đay thường gặp giúp bạn phân biệt cụ thể từng dạng riêng biệt. Mề đay dị ứng Nguyên nhân gây ra dạng mề đay này là do dị ứng với thực phẩm, thuốc, hóa mỹ phẩm,… Bên cạnh việc cảm giác khó chịu, ngứa ngáy, nóng bừng, thì người bệnh sẽ bắt đầu nổi những nốt mề đay với đường kính từ vài milimet đến vài centimet, tập trung ở khu vực đầu, cổ mặt, tứ chi,… Tình trạng buồn nôn, chóng mặt, đau bụng cũng xuất hiện kèm theo. Mề đay vật lý Dạng mề đay này có nguyên nhân do tác động của ánh nắng mặt trời, môi trường, thời tiết, nước,… và không có triệu chứng rõ ràng để nhận diện. Mề đay tiếp xúc Dạng mề đay tiếp xúc khá giống với mề đay dị ứng, tuy nhiên ở tình trạng này thì mề đay chỉ xuất hiện khi tiếp xúc với hóa chất, các loại thuốc trù sâu, mỹ phẩm, … Mề đay do côn trùng cắn Mề đay lúc này sẽ tập trung xuất hiện ở chân, tay, đầu, mặt và cổ, cùng với sự xuất hiện của tình trạng ngứa ngáy khó chịu. Mề đay không rõ nguyên nhân Căn bệnh này sẽ tái phát nhiều lần, tự xuất hiện và cũng tự biến mất. Mề đay không rõ nguyên nhân thường kéo dài suốt 6 tháng, khiến người bệnh ngứa ngáy về đêm, buồn bực, khó chịu. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT Mề đay có những dấu hiệu nhận biết rất rõ ràng, chủ yếu là các tình trạng sau đây - Ngứa trên da; - Xuất hiện các nốt sần; - Phù ở lưỡi, suy hô hấp đối với những người bị nổi mề đay ở đường hô hấp. Biến chứng Mề đay chỉ là một căn bệnh ngoài da, thường ảnh hưởng đến tâm lí nhiều hơn là sinh lí do cảm giác khó chịu nó mang lại. Tuy nhiên, với bất cứ căn bệnh nào thì việc phát hiện và điều trị sớm cũng vô cùng quan trọng, nếu không sẽ gây ra những biến chứng không ngờ như Chứng phù mạch Đó là khi mao mạch bị phù khi tích tụ dịch trong cơ thể, khiến huyết quản và các mạch máu dưới da bị sưng phù, cảm giác khó thở, bỏng rát. Phù mạch thường xuất hiện đột ngột và kéo dài trong khoảng 1 – 3 ngày. Suy nhược cơ thể Do ngứa ngáy và thiếu ngủ vì khó chịu nên người bệnh thường mệt mỏi, chán ăn, dẫn đến tình trạng thiếu hụt chất dinh dưỡng, hệ thần kinh bị ảnh hưởng, gây stress và căng thẳng. Sốc phản vệ Sốc phản vệ chính là biến chứng nguy hiểm nhất, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tim và phổi. Người bệnh bị sốc phản vệ sẽ có biểu hiện da tím tái, ngạt thở, ống phế quản bị tắc nghẽn dẫn đến suy hô hấp. LÀM GÌ KHI BỊ MỀ ĐAY? Một khi mắc bệnh mề đay, người bệnh cần kết hợp các phương pháp điều trị tại chỗ cũng như thuốc uống và thuốc bôi, đặc biệt là thay đổi thói quen sinh hoạt lành mạnh hơn. Các bước cần phải làm khi phát hiện người bệnh mắc bệnh là - Xác định nguyên nhân gây bệnh; - Giảm tình trạng ngứa rát bằng cách chườm mát, tắm rửa,…; - Mặc quần áo rộng rãi, chất liệu thấm hút mồ hôi; không nên mặc quần áo chật, bó sát; - Bổ sung chất xơ, vitamin C, A, E…, khoáng chất thiết yếu vào chế độ ăn; - Thoa các loại kem làm dịu kích ứng. CHỮA TRỊ BỆNH MỀ ĐAY THẾ NÀO? Điều trị bằng Tây Y Thuốc bôi ngoài da - Sử dụng hỗn hợp giấm và nước ấm theo tỉ lệ 12 để thoa lên vùng da nổi mề đay. - Sử dụng metol 1% hoặc dung dịch thuốc Calamine để thoa lên vùng da cần điều trị hoặc tắm. - Tránh sử dụng thuốc mỡ kháng histamine như Phenergan hay corticoid bởi chúng có khả năng gây viêm da, tao da, sạm da,… Thuốc kháng histamin Một số loại thuốc kháng sinh như - Loratadine Clarityne; - Acrivastine Semprex; - Astemizole Hismanal; - Cetirizine zyrtec. Điều trị bằng Đông Y Lá khế Lá khế có vị đắng chát, cùng với các bộ phận khác của cây khế cũng có công dụng chữa bệnh mẩn ngứa, mụn nhọt, trong đó có bệnh nổi mề đay mẩn ngứa. Gừng Theo dân gian, gừng là một loại thảo dược tính ấm, vị nồng giúp trị ho, giải cảm, kích thích tiêu hóa. Đồng thời, các hoạt chất kháng sinh tự nhiên có trong gừng cũng có khả năng diệt khuẩn, kháng viêm, điều trị mề đay hiệu quả. Kinh giới Loại thảo dược này có vị cay, tính ấm, giúp điều trị nổi mề đay, sẩn ngứa, phát ban … rất hiệu quả, giảm thiểu các triệu chứng thường gặp của bệnh. LƯU Ý KHI BỊ NỔI MỀ ĐAY, MẨN NGỨA Người bị bệnh mề đay cần lưu ý một vài điều sau đây để phòng ngừa và khắc phục bệnh. - Không ăn các thực phẩm có khả năng gây dị ứng cao như sữa, hải sản,…; - Hạn chế gãi ngứa, vì đây là nguyên nhân gây ra tình trạng nhiễm trùng và lây lan; - Giữ ấm cơ thể khi thay đổi thời tiết; - Không tiếp xúc với hóa chất độc hại, nếu bắt buộc phải tiếp xúc, hãy chắc chắn bạn được bảo hộ kĩ càng; - Khám sức khỏe định kì để theo dõi tình trạng bệnh; - Kết hợp điều trị theo phác đồ của bác sĩ cũng như chế độ sinh hoạt lành mạnh hơn. Khi bị nổi mề đay, mẩn ngứa, nổi sần, nổi mụn, bạn có thể sử dụng 4 loại lá sau để uống hoặc chà xát. Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quỳnh Anh - Bác sĩ Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng - Đơn nguyên Hô hấp - Dị ứng Miễn dịch lâm sàng - Khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City Bệnh dị ứng, mề đay mẩn ngứa ngày càng phổ biến và có xu hướng xảy ra ở mọi lứa tuổi. Người bệnh dễ bị sốc phản vệ dẫn tới tử vong nếu không được xử lý kịp thời. Tìm hiểu triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị dị ứng, mề đay là cách cần thiết để giảm thiểu mức độ nguy hiểm mà bệnh gây ra. 1. Bệnh mề đay là gì? Nổi mề đay hay còn gọi là mày đay là phản ứng của mao mạch trên da với các yếu tố khác nhau gây phù cấp hoặc mãn tính ở trung bì. Căn bệnh này phổ biến, dễ nhận biết và không có khả năng lây nhiễm từ người này sang người theo tiến triển, bệnh chia thành 2 dạng mề đay cấp kéo dài trong 24 giờ hoặc dưới 6 tuần và mề đay mãn tính kéo dài trên 6 tuần và mề đay mãn tính kéo dài trên 6 tuần.Thời gian khỏi bệnh phụ thuộc vào biểu hiện bệnh, số lượng, cách tiếp xúc với dị nguyên và mức độ mẫn cảm của cơ thể. Ở mức độ nhẹ, dị ứng, nổi mề đay có thể tự khỏi. Ngược lại, đối với trường hợp mãn tính cần can thiệp điều trị chuyên khoa. 2. Triệu chứng của bệnh nổi mề đay Dưới đây là một số triệu chứng nổi mề đay cơ bảnNổi ban đỏ hoặc trắng ở trên mặt, thân mình, tay hoặc chân;Các loại ban khác nhau về kích thước và hình dạng; triệu chứng trên tái phát thường xuyên và không thể lường trước được, đôi khi trong vòng vài tháng hoặc vài năm. Nổi ban đỏ ở tay là triệu chứng của nổi mề đay 3. Nguyên nhân gây nổi mề đay mẩn ngứa Căn nguyên gây nổi mề đay rất phức tạp. Trên cùng một người bệnh có thể có một hoặc nhiều lý do. Những nguyên nhân gây nổi mề đay mẩn ngứa thường gặp gồmDo dị ứng thức ăn;Do dị ứng thuốc;Do côn trùng cắn;Dị ứng hóa mỹ phẩm;Di truyền;Bệnh lý;Nguyên nhân tự số yếu tố làm tăng nguy cơ bị nổi mề đay chẳng hạn nhưGiới tính Phụ nữ bị nổi mề đay nhiều gấp đôi so với đàn ông;Tuổi tác Người trẻ có nhiều nguy cơ mắc bệnh. 4. Chế độ sinh hoạt giúp hạn chế mề đay Để kiểm soát bệnh nổi mề đay cần áp dụng các biện pháp sauMặc quần áo sáng màu;Tránh chà xát lên vùng da bị nổi mề đay hoặc sử dụng các loại xà phòng độc hại;Làm mát khu vực bị nổi mẩn bằng vòi sen, quạt, vải mát hoặc kem dưỡng da loại nhẹ;Lập danh sách khi nào và ở đâu bệnh xuất hiện, lúc đó đang làm gì, ăn gì... điều này có thể giúp người bệnh và bác sĩ xác định chính xác yếu tố gây bệnh;Tránh các thức ăn, đồ uống gây dị ứng. Người bị nổi mề đay cần kiêng cafe Bên cạnh dùng thuốc, người bị nổi mề đay cũng cần kiêng một số yếu tố có thể làm bệnh nặng hơn nhưCác chất kích thích như thuốc lá, cà phê;Các thực phẩm cay nóng như tiêu, ớt...;Các thực phẩm giàu protein như hải sản, chocolate, trứng, sữa; đồ ngọt như kẹo, bánh, đường, chè vì có thể làm tình trạng viêm nghiêm trọng hơn;Muối;Nước nóng Nước nóng sẽ làm da dễ bị tổn thương ngăn ngừa dị ứng, nổi mề đay tái phát, hỗ trợ quá trình chữa bệnh, mọi người cần chủ động kiểm soát các tác nhân gây dị ứng. Đặc biệt người bệnh cần nắm được vấn đề nổi mề đay nên, kiêng gì để có chế độ sinh hoạt hợp lý, tránh làm tình trạng bệnh trầm trọng thêm. Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY. Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng MyVinmec để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng. Vì sao bạn bị nổi mề đay, mẩn ngứa sau khi sinh con? Vì sao bạn bị dị ứng thời tiết? XEM THÊM Xử trí sốt phát ban gây ngứa? Nguyên nhân khiến cơ thể mẩn ngứa trong mùa nắng nóng Tự nhiên bị mẩn ngứa khắp người phải làm sao? Đại cương Mày đay là phản ứng của mao mạch trên da với các yếu tố khác nhau gây nên phù cấp hoặc mạn tính ở trung bì. Cơ chế phức tạp, đa số là thông qua kháng thể IgE; trong đó có vai trò quan trọng của các chất trung gian hóa học, nhất là histamin. Là bệnh da phổ biến, do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra, dễ nhận biết nhưng rất khó tìm được nguyên nhân chính xác. Nguyên nhân Căn nguyên gây bệnh mày đay rất phức tạp. Trên cùng một người bệnh, có thể có một hoặc nhiều căn nguyên gây mày đay cùng kết hợp. Dưới đây là một số căn nguyên thường gặp Mày đay thông thường Do thức ăn Có nhiều thức ăn nguồn gốc động vật, thực vật có thể gây nổi mày đay. Những thức ăn thường gặp là sữa, trứng, cá biển, tôm cua, sò, ốc, phô mai, đồ hộp, mắm, tương, chao, sô-cô-la, đồ uống lên men rượu, bia, cà chua, cải xoong, đồ hộp, dưa chuột, khoai tây. Những thức ăn “thông thường nhất”, “lành nhất” cũng có thể gây mày đay. – Do thuốc + Trong nhiều trường hợp, thuốc là nguyên nhân chính gây mày đay. Tất cả các loại thuốc và các đường đưa thuốc vào cơ thể đều có thể gây mày đay. + Thường gặp nhất là nhóm bêta-lactam, sau đó là nhóm cyclin, macrolid, chloramphenicol. Các thuốc chống viêm không steroid; các vitamin; các loại vắcxin, huyết thanh; thuốc chống sốt rét; thuốc ức chế men chuyển đều có thể gây mày đay. + Các thuốc chống dị ứng như glucocorticoid, prednisolon, dexamethason, các kháng histamin tổng hợp như clarytin, theralen…cũng gây mày đay. + Mày đay do thuốc thường xảy ra ngay sau khi dùng thuốc hoặc sau dùng thuốc vài ngày, có thể đơn thuần hay kèm với sốt, đau khớp, nổi hạch. Do nọc độc mày đay có thể xuất hiện do tăng mẫn cảm với các vết đốt của một số côn trùng như muỗi, mòng, bọ chét, ong, kiến, sâu bọ. Do tác nhân đường hô hấp mày đay có thể xuất hiện khi người bệnh hít phải các chất gây dị ứng như rơm rạ, phấn hoa, bụi nhà, bụi kho, lông vũ, khói thuốc, men mốc. Do nhiễm trùng mày đay có thể gây nên do nhiễm virút như viêm gan siêu vi B, C; nhiễm vi khuẩn ở tai, mũi, họng; bộ phận tiêu hóa, răng, miệng, tiết niệu- sinh dục, nhiễm ký sinh trùng đường ruột hay nhiễm nấm Candida ở da, nội tạng. Do tiếp xúc với chất hữu cơ hay hóa học mày đay có thể xuất hiện do tiếp xúc với các loại mỹ phẩm, son, phấn, nước hoa, thuốc nhuộm tóc, thuốc sơn móng tay, móng chân, xà phòng….Các chất tạo màu thực phẩm và các chất bảo quản thực phẩm cũng có thể gây mày đay. Mày đay vật lý Mày đay xuất hiện do các yếu tố vật lý từ bên ngoài, thường do cơ chế không dị ứng, chiếm hơn 50% các trường hợp mày đay mạn tính, bao gồm Chứng da vẽ nổi Mày đay do vận động xúc cảm như khi mệt nhọc, gắng sức, stress. – Mày đay do chèn ép, do rung động. Mày đay do quá lạnh, do quá nóng, do ánh sáng mặt trời, do nước. c Mày đay do các bệnh hệ thống Mày đay có thể xuất hiện do người bệnh mắc bệnh toàn thân như Bệnh chất tạo keo lupus ban đỏ Viêm mạch Bệnh nội tiết tiểu đường, cường giáp Bệnh ung thư Mày đay do di truyền Khoảng 50-60% các trường hợp mày đay liên quan đến yếu tố này. Nếu chỉ mẹ hoặc bố bị mày đay thì khoảng 25% con cũng bị bệnh này. Nếu cả hai bố mẹ bị mày đay thì tỷ lệ lên đến 50%. Mày đay tự phát vô căn là mày đay không tìm ra nguyên nhân, chiếm khoảng 50% các trường hợp. Chẩn đoán Chẩn đoán xác định Lâm sàng + Thương tổn cơ bản là các sẩn phù kích thước to nhỏ khác nhau xuất hiện ở bất kì vùng da nào trên cơ thể. Sẩn phù hơi nổi cao trên mặt da, màu sắc hơi đỏ hoặc nhợt nhạt hơn vùng da xung quanh. Kích thước và hình dáng của các mảng sẩn thay đổi nhanh chóng, xuất hiện nhanh, mất đi nhanh. + Phân bố có thể khu trú hoặc lan rộng toàn thân. + Ở vùng tổ chức lỏng lẻo như mi mắt, môi, sinh dục ngoài… các ban đỏ, sẩn phù xuất hiện đột ngột làm sưng to cả một vùng, còn gọi là phù mạch hay phù Quincke. Nếu phù Quincke ở thanh quản hay ống tiêu hóa sẽ gây nên bệnh lí nặng như khó thở nặng, đi ngoài phân lỏng, đau bụng quặn, tụt huyết áp, rối loạn tim mạch hay sốc phản vệ thực sự. + Cơ năng đa số trường hợp mày đay rất ngứa, càng gãi càng ngứa và nổi thêm nhiều sẩn khác. Tuy nhiên, có trường hợp chỉ là cảm giác châm chích hoặc rát bỏng. Tiến triển sau vài phút hoặc vài giờ thì các sẩn phù lặn mất, không để lại dấu vết gì trên da. Bệnh ay tái phát từng đợt. Theo tiến triển, mày đay được chia thành 2 loại + Mày đay cấp là phản ứng tức thì xảy ra trong vòng 24 giờ, có thể kéo dài đến 6 tuần. + Mày đay mạn là mày đay tồn tại trên 6 tuần, có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí hàng năm. Bệnh xảy ra với bất cứ người nào, nhưng thường gặp ở phụ nữ độ tuổi 40-60, hầu hết các trường hợp 80-90% không rõ căn nguyên. Cận lâm sàng Mày đay được chẩn đoán chủ yếu dựa vào lâm sàng. Có một số xét nghiệm giúp chẩn đoán nguyên nhân mày đay. + Công thức máu xác định số lượng bạch cầu đa nhân ái toan, nếu có tăng gợi ý bệnh dị ứng hoặc do ký sinh trùng; số lượng bạch cầu giảm trong bệnh lupus ban đỏ hệ thống. + Thử nghiệm lẩy da prick test với dị nguyên nghi ngờ mạt bụi nhà, phấn hoa …. + Thử nghiệm áp da patch test với dị nguyên nghi ngờ. + Sinh thiết da nếu mày đay kéo dài và giúp xác định viêm mao mạch. + Định lượng kháng nguyên đặc hiệu loại IgE theo công nghệ MAST CLA 1 còn gọi là test 36 dị nguyên. Chẩn đoán phân biệt Chứng da vẽ nổi là những vết lằn màu hồng sau đó chuyển màu trắng, xuất hiện tại nơi có một vật đầu tù chà sát trên da, thường không ngứa. Viêm mạch mày đay sẩn phù kéo dài hơn 24 giờ, tổn thương thường mềm, ngứa ít. Đáp ứng kém với kháng histamin. Phù Quincke sẩn phù xuất hiện ở những vị trí tổ chức lỏng lẻo như đầu chi, mi mắt, môi, sinh dục, các khớp. Màu sắc tổn thương không thay đổi so với da bình thường. Ngoài ra, cần phân biệt với hồng ban đa dạng, phản ứng do côn trùng đốt. Điều trị Điều trị bệnh phụ thuộc vào loại mày đay, mức độ trầm trọng và thời gian kéo dài của bệnh. Nguyên tắc điều trị Xác định và loại bỏ dị nguyên gây bệnh, tránh tiếp xúc lại với dị nguyên là cách tốt nhất trong điều trị và phòng bệnh. Tuy nhiên, nhiều trường hợp rất khó phát hiện các dị nguyên này. Điều trị Tự chăm sóc + Dừng tất cả các loại thuốc hoặc thực phẩm nghi ngờ gây dị ứng + Hạn chế gãi, chà xát mạnh trên da + Có thể áp lạnh hoặc tắm lạnh, tránh tắm nóng + Tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp + Tẩy giun sán, chống táo bón + Mặc quần áo cotton nhẹ nhàng, vừa vặn + Tránh các hoạt động nặng nhọc hoặc các nguyên nhân gây ra mồ hôi + Cố gắng nghỉ ngơi và giảm các stress Điều trị cụ thể Mục đích làm giảm hoặc làm mất các triệu chứng dị ứng, điều chỉnh các rối loạn chức năng, các tổn thương tổ chức bằng cách vô hiệu hóa các chất hóa học trung gian. + Các trường hợp nhẹ kháng histamin H1 như Loratadin Clarytin 10mg x 1 viên Cetirizin Zyrtec 10mg x 1 viên Acrivastin Semplex 8mg x 3 viên + Các trường hợp nặng phối hợp kháng histamin H1 với corticoid Corticoid uống hay tiêm chỉ nên dùng trong điều trị mày đay cấp, nặng và/hoặc có phù thanh quản, hoặc một số trường hợp mày đay do viêm mạch, do áp lực không đáp ứng với các thuốc kháng histamin thông thường. Không nên dùng để điều trị mày đay mạn tính tự phát. Epinephrin adrenalin kết hợp kháng histamin liều cao được chỉ định khi có phù mạch cấp tính. Đối với mày đay mạn tính thường liên quan đến các bệnh lí bên trong nên người bệnh cần được khám chuyên khoa, làm thêm các xét nghiệm cần thiết để tìm đúng nguyên nhân và có cách điều trị thích hợp. Có thể phối hợp kháng histamin H1 với kháng histamin H2.

bài giảng bệnh mề đay